Panorama Trzebnicy (kliknij aby zobaczyć powiększenie) Miasto ( ok. 12, 5 tys. mieszkańców ) malowniczo położone wzdłuż niedużej kotliny Wzgórz Trzebnickich, na wysokości 160- 210 m n.p.m., siedziba władz powiatowych i gminnych. Trzebnica ma bardzo bogate i piękne tradycje historyczne. Badania prowadzone od 1987 r. pod kierunkiem kierunkiem J.M. Burdukiewicza na zboczach Winnej Góry wykazały istnienie najstarszych na ziemiach polskich śladów człowieka pierwotnego (homo erectus), sprzed ok. 500 000 lat. Od V w. n.e. datuje się osadnictwo ludności słowiańskiej (nad strumieniem Lubsza ). Pierwsza informacja w dokumentach pochodzi z 1138 r. W XII w. powstał pierwszy kościół fundowany przez Piotra Włostowica pierwszego znanego pana dóbr trzebnickich ( stąd w herbie miasta głowa św. Piotra). W 1202 r. książę Śląska – Henryk Brodaty ,wraz z małżonką- Jadwigą, ufundował pierwszy na ziemiach polskich klasztor cysterek. W 1218 r. zakończono budowę wspaniałej romańskiej świątyni, gdzie książęca para znalazła miejsce wiecznego spoczynku. Po kanonizacji św. Jadwigi (1267 r.).Trzebnica stała się ważnym ośrodkiem kultu religijnego i ruchu pielgrzymkowego . Powstała wtedy pierwsza w Polsce gotycka kaplica, pod wezwaniem św. Jadwigi (przy jej budowie wykorzystano cegłę wytwarzaną na miejscu ). Prawa miejskie nadał Trzebnicy książę Henryk III w 1250 r. (pierwsza lokacja miasta -1224 r.). Na przełomie XVII i XVIII wieku z inicjatywy polskich księży trzebnickiego klasztoru (K. Pawłowska, Z. Korczyńska, B. Paczyńska i in.) nastąpiła przebudowa kościoła i klasztoru w stylu późnego baroku i klasycyzmu (wieża). Działali wtedy w Trzebnicy wybitni artyści m. in. rzeźbiarz J.F. Mangoldt, malarze- M.Willmann , F. K. Bentum . Powstał m. in .wspaniały grobowiec św. Jadwigi, wykonany z marmuru pochodzącego spod Krakowa. W 1703 r. w Trzebnicy , przy ul. Ogrodowej, urodziła się Maria Karolina Leszczyńska, córka króla Polski – Stanisława, od 1725 r. królowa Francji – żona Ludwika XV. W 1810 r. władze pruskie skasowały zakon cysterek.W II połowie XIX w. obiekt pocysterski przejął zakon sióstr boromeuszek. W 1943 r. trzebnicka świątynia otrzymała miano bazyliki. Od sierpnia 1945 r. opiekę nad Bazyliką Św. Jadwigi objęli księża salwatorianie. Pierwszym polskim kustoszem świątyni był (przez ponad 50 lat) ksiądz dziekan Wawrzyniec Bochenek. W rozwoju miasta ważną rolę odegrało otwarcie 1.V. 1888 r. uzdrowiska. W leczeniu wykorzystywano m.in. cieplicze wody mineralne (dziś niestety nieeksploatowane ). W tym czasie został zagospodarowany teren Lasu Bukowego (już od XV w. istniała tam kaplica, a w XVII w. powstała trzebnicka kalwaria). W końcu XIX w. miasteczko uzyskało także połączenie kolejowe z Wrocławiem (istniały 2 linie: szeroki i wąski tor). W 1945 r. po wkroczeniu wojsk radzieckich, Trzebnica została zniszczona i spalona (Bazylika ocalała dzięki bohaterskiej postawie sióstr boromeuszek). Przez 6 tygodni (kwiecień- czerwiec 1945 r.) Trzebnica pełniła funkcję stolicy Dolnego Śląska. Od 20 .IV. 1945 r. zaczęli tu przybywać osadnicy, głównie z Kielecczyzny, terenów zabużańskich i Wielkopolski.Powojenna Trzebnica stała się ośrodkiem rolniczym i sadowniczym ( słynne uprawy jabłoni na stokach Farnej Góry). Do tradycji sanatoryjnych nawiązały placówki służby zdrowia: Szpital Rehabilitacji Schorzeń Kręgosłupa i Narządów Ruchu u dzieci ( prof. Przybylski) oraz Ośrodek Replantacji Kończyn (prof. Kocięba – pierwsze w Polsce przyszycie oderwanej dłoni ). Najwspanialsze obiekty architektoniczne Trzebnicy to Bazylika św. Jadwigi i klasztor. Warto zobaczyć także Muzeum Kultu św. Jadwigi i Muzeum Klasztorne (zwiedzanie po wcześniejszym uzgodnieniu). Obok bazyliki nowy ołtarz polowy i Plac Pielgrzymkowy (wotum Trzeciego Tysiąclecia). Za bazyliką wejście na szczyt Winnej Góry, popularnie nazywane Górą Kocią (219 m n.p.m.); stąd przepiękna panorama miasteczka i okolic. W pobliżu zagadkowa budowla związana ze św. Jadwigą – Rotunda Pięciu Stołów . Piękne, tereny Lasu Bukowego ( kościółek 14 św. Wspomożycieli, droga krzyżowa, obiekty posanatoryjne, Karczma Leśna, basen stawy rybne). Za miastem kierunku Wrocławia -Kapliczne Wzgórze, na nim mała kapliczka, znana m. in. z filmu „Popiół i diament”, w pobliżu punkt widokowy , z którego zobaczyć można Wrocław i Ślężę. W centrum miasta neogotycki kościół świętych Piotra i Pawła, od kilkunastu lat przywrócony Kościołowi katolickiemu. W Rynku Ratusz, odbudowany po zniszczeniach 1945 r., a w jedynej , ocalałej XVIII-wiecznej kamieniczce Muzeum prowadzone przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Trzebnickiej, czynne we wtorki, czwartki i soboty w godz.12- 16. W pobliżu Trzebnicy (4 km), w Marcinowie muzeum-skansen, którego twórcą jest Marian Kowalski, lider kapeli ludowej „Marciny”. Z Trzebnicy prowadzą dwa szlaki turystyczne do Obornik Śl. : niebieski i żółty. Niebieskim dotrzeć można na szczyt najwyższego wzniesienia okolic Trzebnicy, na Ciemną Górę (między Malczowem, a Droszowem) – 258 m n.p.m. W Trzebnicy odbywają się cyklicznie interesujące imprezy kulturalne i rekreacyjno - sportowe, m. in.: -Trzebnickie Święto Sadów (koniec września) ; - Festiwal Muzyki Kameralnej i Organowej (maj- październik) ; - Wieczory Lisztowskie (jesień- zima) ; - Uliczny Bieg Sylwestrowy – 10 km ( 31 grudnia); - Leśne Przedbiegi ( w przedostatnią niedzielę każdego miesiąca); -Otwarte Mistrzostwa Polski w Chińczyka (początek października). Wojciech Kowalski Urząd Miejski 55-100 Trzebnica Pl. Piłsudsakiego 1 Tel. 071/ 312-06-11, Fax. 071/ 312-12-48 e-mail: sekretariat@um.trzebnica.pl www: www.trzebnica.pl Burmistrz – Marek Długozima